Süd vəzi xərçəngi skrininqi necə aparılır?
Süd vəzi xərçənginin skrininqi xəstəliyi erkən mərhələdə aşkar etmək məqsədilə aparılan profilaktik müayinələr sistemidir. Skrininq məqsədilə ən çox istifadə olunan görüntüləmə üsullarından biri mammoqrafiyadır. Bu müayinə süd vəzisinin rentgen görüntülərinin əldə edilməsi ilə süd vəzi xərçənginin hələ klinik əlamətlər yaranmadan əvvəl aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Heç bir şikayəti və ya süd vəzi ilə bağlı əlaməti olmayan qadınlarda xəstəliyin erkən əlamətlərini aşkar etmək məqsədilə aparılan mammoqrafiya skrininq mammoqrafiyası adlanır.
Skrininq mammoqrafiyasının əhəmiyyəti
Süd vəzi xərçəngi erkən mərhələdə çox vaxt heç bir nəzərəçarpan əlamət yaratmaya bilər. Bu səbəbdən müntəzəm skrininq müayinələri xəstəliyin vaxtında aşkarlanmasına kömək edən mühüm vasitələrdən biridir.
Skrininq mammoqrafiyası:
- süd vəzi xərçənginin erkən əlamətlərini aşkar etməyə;
- kiçik və əllə hiss olunmayan dəyişiklikləri müəyyən etməyə;
- şübhəli sahələri erkən mərhələdə qiymətləndirməyə;
- xəstəlik aşkarlandıqda müalicənin vaxtında planlaşdırılmasına
kömək edə bilər.
Skrininq mammoqrafiyası necə aparılır?
Müayinə zamanı süd vəzisinin rentgen görüntüləri xüsusi mammoqraf cihazı vasitəsilə alınır.
Prosedur adətən aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
- Süd vəzi mammoqraf cihazında düzgün vəziyyətdə yerləşdirilir.
- Keyfiyyətli görüntü əldə etmək üçün süd vəzi xüsusi lövhələr arasında qısa müddət ərzində sıxılır.
- Müxtəlif görüntülər əldə edilir.
- Alınan görüntülər radioloq tərəfindən qiymətləndirilir.
Mammoqrafiya zamanı adətən heç bir dərman, inyeksiya və ya kontrast maddə istifadə olunmur.
Skrininq mammoqrafiyası ağrılıdırmı?
Süd vəzisinin sıxılması zamanı qısa müddətli təzyiq və narahatlıq hissi yarana bilər. Həssaslığı yüksək olan qadınlarda bu hiss daha güclü ola bilər.
Sıxılma görüntünün keyfiyyətini artırmaq, toxumaların üst-üstə düşməsini azaltmaq və mümkün qədər aşağı rentgen dozası ilə keyfiyyətli görüntü əldə etmək üçün həyata keçirilir.
Süd vəzi xərçənginin erkən diaqnostikasında rolu
Skrininq mammoqrafiyası süd vəzi xərçənginin erkən aşkarlanması üçün geniş istifadə olunan əsas görüntüləmə üsullarından biridir. Müayinə xəstəlik hələ klinik əlamətlər yaratmamışdan əvvəl bəzi şübhəli dəyişikliklərin aşkar edilməsinə imkan verə bilər.
Mammoqrafiyada şübhəli sahə aşkar edildikdə bu, mütləq xərçəng olduğu anlamına gəlmir. Belə hallarda həkim əlavə görüntüləmə müayinələri, məsələn ultrasəs müayinəsi (USM), əlavə mammoqrafik görüntülər və ya biopsiya tövsiyə edə bilər.
Skrininq kimlərə və nə zaman aparılmalıdır?
Skrininq mammoqrafiyasının başlanma yaşı və müayinə intervalı bütün qadınlar üçün eyni deyil. Tövsiyələr ölkəyə, tibbi təşkilatlara və qadının fərdi risk səviyyəsinə görə dəyişə bilər.
Yaş, ailə anamnezi, genetik risklər, əvvəlki müayinələrin nəticələri və digər fərdi xüsusiyyətlər nəzərə alınaraq skrininq planı həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Nəticə
Süd vəzi xərçənginin skrininqi xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanmasına yönəlmiş profilaktik müayinələr sistemidir. Skrininq mammoqrafiyası bu məqsədlə ən geniş istifadə olunan görüntüləmə üsullarından biridir və süd vəzi xərçənginin hələ əlamət yaratmadığı dövrdə bəzi dəyişiklikləri aşkar etməyə kömək edə bilər.
Müayinənin aparılma vaxtı və tezliyi qadının yaşı, fərdi risk faktorları və həkimin tövsiyələri əsasında müəyyən edilir.
