Süd vəzi estetik cərrahiyyəsi nədir? Ən çox verilən suallar və cavablar
Süd vəzi cərrahiyyəsi döş nahiyəsində aparılan müxtəlif cərrahi müdaxilələri əhatə edən geniş anlayışdır. Bu əməliyyatların bir qismi süd vəzi xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi, digər qismi isə döşün ölçüsünün və formasının dəyişdirilməsi məqsədilə həyata keçirilir. Süd vəzi cərrahiyyəsi həm tibbi, həm də estetik məqsədlərlə aparıla bilər. Əməliyyatın növü pasiyentin sağlamlıq vəziyyətindən, tibbi ehtiyaclarından və gözləntilərindən asılı olaraq müəyyən edilir.
Süd vəzi əməliyyatları nədir?
Süd vəzi əməliyyatları süd vəzisində olan xəstəliklərin müalicəsi, şübhəli toxumaların qiymətləndirilməsi və ya döşün görünüşünün dəyişdirilməsi məqsədilə həyata keçirilir.
Süd vəzi əməliyyatına ehtiyac aşağıdakı hallarda yarana bilər:
- Süd vəzi xərçəngi
- Xoşxassəli kütlə və ya digər süd vəzi dəyişiklikləri
- BRCA1 və BRCA2 genlərində dəyişiklik və ya digər yüksək risk faktorları
- Böyük döşlərin səbəb olduğu bel, boyun və çiyin ağrıları
- Döşün ölçüsünü və formasını dəyişdirmək istəyi
Süd vəzi xərçəngi üçün aparılan əməliyyatlar
Cərrahiyyə süd vəzi xərçənginin müalicəsində əsas müalicə üsullarından biri ola bilər. Əməliyyatın növü şişin ölçüsü, yerləşməsi, xəstəliyin mərhələsi və digər klinik xüsusiyyətlərə əsasən seçilir.
Süd vəzi xərçəngi ilə əlaqəli cərrahi müdaxilələrə aşağıdakılar daxildir:
- Lumpektomiya – şişin və ətrafındakı sağlam toxumanın müəyyən hissəsinin çıxarılması;
- Mastektomiya – süd vəzisinin tam və ya böyük hissəsinin çıxarılması;
- Aksillar limfa düyünlərinin disseksiyası – qoltuqaltı limfa düyünlərinin çıxarılması;
- Süd vəzi biopsiyası – şübhəli toxuma nümunəsinin götürülərək patoloji müayinəyə göndərilməsi;
- Profilaktik mastektomiya – süd vəzi xərçəngi riski çox yüksək olan bəzi qadınlarda riskin azaldılması məqsədilə həyata keçirilə bilən əməliyyat.
Estetik süd vəzi əməliyyatları
Estetik süd vəzi əməliyyatlarının məqsədi döşün ölçüsünü, formasını və ümumi görünüşünü dəyişdirməkdir.
Əsas estetik əməliyyatlara:
- Döş böyütmə əməliyyatı
- Döş kiçiltmə əməliyyatı
- Süd vəzi rekonstruksiyası
daxildir.
Rekonstruksiya əməliyyatı süd vəzi xərçəngi səbəbilə aparılmış mastektomiyadan sonra və ya müəyyən hallarda döşün formasının bərpası məqsədilə həyata keçirilə bilər.
Süd vəzi əməliyyatından əvvəl nə baş verir?
Əməliyyatdan əvvəl pasiyent cərrahla ətraflı konsultasiya keçir. Bu mərhələ həm tibbi, həm də estetik əməliyyatlar üçün vacibdir.
Süd vəzi xərçəngi əməliyyatı planlaşdırılırsa
Cərrah:
- pasiyentin tibbi tarixçəsini nəzərdən keçirir;
- şişin ölçüsünü və yerləşməsini qiymətləndirir;
- mövcud müayinə və görüntüləmə nəticələrini analiz edir;
- uyğun müalicə variantlarını izah edir;
- əməliyyatın mümkün riskləri və ağırlaşmaları barədə məlumat verir;
- əməliyyatdan sonrakı bərpa prosesini izah edir;
- lazım olduqda rekonstruksiya imkanlarını müzakirə edir.
Estetik əməliyyat planlaşdırılırsa
Cərrah:
- ümumi sağlamlıq vəziyyətini və əməliyyata uyğunluğu qiymətləndirir;
- əməliyyatın seçilmə səbəblərini və gözləntiləri müzakirə edir;
- mümkün nəticələri izah edir;
- əməliyyatın riskləri və mümkün ağırlaşmaları barədə məlumat verir;
- döşlərin ölçülərini və anatomik xüsusiyyətlərini qiymətləndirir;
- planlaşdırılan əməliyyatla bağlı fotoşəkillər çəkə bilər.
Konsultasiya zamanı pasiyentin əməliyyatdan sonrakı görünüş, sağalma prosesi, südvermə imkanları və digər narahatlıqları barədə suallar verməsi vacibdir.
Süd vəzi əməliyyatı zamanı nə baş verir?
Əməliyyatın mərhələləri onun növündən asılı olaraq dəyişir. Bununla belə, bir çox süd vəzi əməliyyatında oxşar mərhələlər mövcuddur.
Anesteziya
Əməliyyatın növündən asılı olaraq ümumi və ya lokal anesteziya tətbiq edilə bilər.
Ümumi anesteziya zamanı pasiyent əməliyyat müddətində yuxuda olur. Lokal anesteziyada isə yalnız əməliyyat aparılan nahiyə keyləşdirilir.
Kəsiklər
Cərrah süd vəzisinə müdaxilə etmək üçün dəri üzərində kəsik yaradır. Kəsiyin yeri və ölçüsü əməliyyatın məqsədindən asılıdır.
Kəsik vasitəsilə:
- toxuma nümunəsi götürülə;
- şiş çıxarıla;
- süd vəzi toxumasının bir hissəsi və ya hamısı çıxarıla;
- implant yerləşdirilə bilər.
Çıxarılan toxumalar laboratoriyada patoloji müayinədən keçirilir. Əməliyyatın sonunda kəsiklər tikişlə bağlanır və lazım gəldikdə sarğı tətbiq edilir.
Cərrahi drenaj nə üçün istifadə olunur?
Bəzi süd vəzi əməliyyatlarından sonra əməliyyat nahiyəsində qan və ya digər mayelər toplana bilər. Bunun qarşısını almaq və yaranan mayenin xaric olunmasını təmin etmək üçün cərrah drenaj yerləşdirə bilər.
Drenajlara xüsusilə:
- mastektomiyadan;
- süd vəzi rekonstruksiyasından;
- bəzi döş kiçiltmə əməliyyatlarından
sonra ehtiyac yarana bilər.
Drenajın nə qədər müddət saxlanılması əməliyyatın növündən və yaranan mayenin miqdarından asılıdır.
Süd vəzi əməliyyatlarının mümkün riskləri
Bütün cərrahi müdaxilələrdə olduğu kimi, süd vəzi əməliyyatlarında da müəyyən risklər mövcuddur. Bu risklər əməliyyatın növünə, pasiyentin sağlamlıq vəziyyətinə və digər amillərə görə dəyişir.
Mümkün ağırlaşmalara:
- anesteziya ilə bağlı reaksiyalar;
- qanaxma;
- infeksiya;
- ağrı;
- şişkinlik və göyərmə;
- yara sağalmasının gecikməsi;
- cərrahi çapıqlar;
- hissiyat dəyişiklikləri
daxil ola bilər.
Əməliyyatdan əvvəl cərrah konkret prosedurla bağlı fərdi riskləri ətraflı izah etməlidir.
Süd vəzi əməliyyatından sonra nə gözləmək olar?
Əməliyyatdan sonra tibbi komanda pasiyentə fərdi bərpa planı təqdim edir. Buraya:
- uyğun büstqalter və ya elastik sarğıdan istifadə;
- əməliyyat yarasına qulluq;
- drenaj varsa, onun idarə olunması;
- fiziki aktivliyin məhdudlaşdırılması;
- dərmanların düzgün qəbulu
ilə bağlı tövsiyələr daxil ola bilər.
Bərpa müddəti əməliyyatın növündən asılıdır. Bəzi əməliyyatlardan sonra gündəlik fəaliyyətə daha tez qayıtmaq mümkün olduğu halda, daha geniş cərrahi müdaxilələrdən sonra tam bərpa daha uzun çəkə bilər.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əməliyyatdan sonra aşağıdakı əlamətlərdən hər hansı biri yaranarsa, cərrahla əlaqə saxlamaq vacibdir:
- əməliyyat yarasından güclü və ya davamlı qanaxma;
- tikişlərin açılması;
- 38°C və ya daha yüksək hərarət;
- ağrıkəsicilərə baxmayaraq güclü və davamlı ağrı;
- kəsik nahiyəsində artan qızartı və istilik;
- qol, əl və ya qoltuqaltında nəzərəçarpan şişkinlik;
- əməliyyat nahiyəsində artan həssaslıq və ya digər yeni dəyişikliklər.
Ən çox verilən suallar
Ən çox edilən süd vəzi əməliyyatı hansıdır?
Estetik süd vəzi əməliyyatları arasında döş böyütmə əməliyyatı geniş tətbiq olunan prosedurlardan biridir.
Süd vəzi xərçənginin cərrahi müalicəsində isə xəstəliyin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq lumpektomiya və mastektomiya əsas əməliyyat növləri arasında yer alır.
Kişilərdə də süd vəzi əməliyyatı aparılırmı?
Bəli. Kişilərdə də müxtəlif səbəblərlə süd vəzi əməliyyatı aparıla bilər.
Ən çox rast gəlinən səbəblərə:
- ginekomastiya – kişi süd vəzi toxumasının böyüməsi;
- süd vəzi xərçəngi;
- digər xoşxassəli süd vəzi dəyişiklikləri
daxildir.
Nəticə
Süd vəzi cərrahiyyəsi həm xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsi, həm də döşün ölçüsü və formasının dəyişdirilməsi məqsədilə həyata keçirilən geniş cərrahi sahədir.
Estetik süd vəzi əməliyyatları arasında döş böyütmə, döş kiçiltmə və rekonstruksiya kimi prosedurlar yer alır. Tibbi göstərişlər olduqda isə lumpektomiya, mastektomiya, biopsiya və limfa düyünləri ilə bağlı cərrahi müdaxilələr tətbiq edilə bilər.
Əməliyyatın növü və onun aparılmasına qərar pasiyentin sağlamlıq vəziyyəti, tibbi göstərişləri, fərdi riskləri və gözləntiləri nəzərə alınaraq cərrahla birlikdə müəyyən edilməlidir. Əməliyyatdan əvvəl bütün sualların həkimlə müzakirə edilməsi və bərpa dövrü ilə bağlı tövsiyələrə əməl olunması vacibdir.