Mammoqrafiyadan sonra yenidən çağırılmaq nə deməkdir?
Mammoqrafiyadan sonra əlavə müayinələr üçün yenidən çağırılmaq çox rast gəlinən haldır və bu, mütləq döş xərçəngi olduğunuz anlamına gəlmir. Əslində, əlavə müayinəyə çağırılan qadınların 10 nəfərdən 1-dən də azında sonradan xərçəng aşkar edilir.
Çox vaxt yenidən çağırılmanın səbəbi sadəcə olaraq daha ətraflı görüntülərin alınmasına ehtiyac olmasıdır. Həkim əlavə mammoqrafiya görüntüləri, ultrasəs müayinəsi və ya digər yoxlamalar təyin edə bilər ki, döşdə görünən dəyişiklik daha dəqiq qiymətləndirilsin.
Niyə mammoqrafiyadan sonra yenidən çağırıla bilərsiniz?
Mammoqrafiyadan sonra əlavə müayinəyə çağırılmağın bir neçə səbəbi ola bilər:
1. Görüntülər kifayət qədər aydın olmaya bilər
Bəzən çəkilən şəkillər döş toxumasının müəyyən hissələrini tam göstərmir və daha keyfiyyətli görüntülər almaq üçün müayinə təkrar edilir.
2. Radioloq şübhəli bir sahə görə bilər
Radioloq – mammoqrafiya nəticələrini qiymətləndirən ixtisaslı həkimdir.
O, aşağıdakı dəyişiklikləri görə bilər:
- Kalsifikasiyalar (əhəngləşmiş kiçik nöqtələr)
- Kütlə və ya düyün
- Kistaya bənzər sahə
- Bərk toxuma dəyişiklikləri
- Döşün digər hissələrindən fərqli görünən sahə
Bu dəyişikliklərin hamısı xərçəng demək deyil. Məsələn, bəzi kütlələr sadə kista və ya xoşxassəli törəmə ola bilər.
3. Döş toxumasında fərqli görünən sahə aşkarlanıb
Bəzən döşün bir hissəsi digər hissələrdən fərqli göründüyü üçün həmin sahəyə daha yaxından baxmaq lazım gəlir.
İlk mammoqrafiyadan sonra çağırılmaq daha çox olur
Əlavə müayinəyə çağırılma ehtimalı aşağıdakı hallarda daha yüksək ola bilər:
- Bu sizin ilk mammoqrafiyanızdırsa;
- Əvvəlki mammoqrafiya görüntüləri müqayisə üçün mövcud deyilsə;
- Menopauzaya daxil olmamısınızsa;
- Döş toxumanız sıxdırsa.
Döş toxuması sıx olan qadınlarda bəzi dəyişiklikləri ayırd etmək daha çətin ola bilər.
Bəzən əlavə görüntülər çəkildikdə və ya döş müəyyən nahiyədə daha çox sıxıldıqda əvvəl şübhəli görünən sahə artıq narahatedici görünmür. Əksər hallarda əlavə müayinələr nəticəsində həmin dəyişikliklərin xərçəng olmadığı müəyyən edilir.
Əlavə müayinə zamanı nə baş verir?
Adətən növbəti mərhələdə diaqnostik mammoqrafiya aparılır.
Bu müayinə adi mammoqrafiyaya bənzəyir, lakin:
- daha çox görüntü alınır;
- şübhəli sahəyə xüsusi diqqət yetirilir;
- radioloq lazım olan görüntülərin əldə olunmasına nəzarət edir.
Bəzi hallarda əlavə olaraq:
- döş ultrasəsi (USM);
- bəzən digər görüntüləmə üsulları
təyin edilə bilər.
Çox vaxt nəticələr həmin ziyarət zamanı sizə izah olunur.
Müayinə nəticəsindən sonra hansı qərarlar verilə bilər?
Əlavə müayinədən sonra adətən üç nəticədən biri əldə olunur:
1. Heç bir problem olmadığı müəyyən edilir
Şübhəli görünən sahənin əslində normal dəyişiklik olduğu anlaşılır və siz adi mammoqrafiya cədvəlinizə qayıdırsınız.
2. Sahə böyük ehtimalla təhlükəli deyil, amma nəzarət lazımdır
Həkim həmin sahəni izləmək üçün daha erkən təkrar müayinə tövsiyə edə bilər.
Adətən bu nəzarət təxminən 6 ay sonra aparılır.
Bu zaman:
- yenidən mammoqrafiya;
- ultrasəs;
- və ya hər iki müayinə
istifadə oluna bilər.
3. Sahə şübhəli görünür və biopsiya tələb olunur
Əgər dəyişiklik xərçəng ehtimalı yaradırsa, dəqiq cavab almaq üçün biopsiya aparılır.
Əgər biopsiya lazım olarsa nə baş verir?
Döş biopsiyası zamanı şübhəli sahədən kiçik toxuma nümunəsi götürülür və mikroskop altında araşdırılır.
Biopsiya döş xərçənginin olub-olmadığını dəqiq müəyyən edən əsas üsuldur.
Biopsiyanın müxtəlif növləri vardır:
İynə biopsiyası
Nazik və ya qalın iynə vasitəsilə toxuma nümunəsi götürülür.
Kəsik yolu ilə biopsiya
Dəridə kiçik kəsik edilərək toxuma götürülür.
Hansı üsulun seçilməsi aşağıdakılardan asılıdır:
- şübhəli sahənin görünüşü;
- ölçüsü;
- döşdə yerləşməsi;
- ümumi sağlamlıq vəziyyəti;
- şəxsi seçimlər.
Əksər biopsiya nəticələri xərçəng göstərmir.
Nəticələri gözləyərkən özünüzü necə idarə etmək olar?
Mammoqrafiyadan sonra əlavə müayinələrin gözlənilməsi narahatlıq və qorxu yarada bilər. Bu, çox normal bir reaksiyadır.
Lakin yadda saxlamaq vacibdir:
Döşdə aşkar edilən dəyişikliklərin çoxu xərçəng deyil və həyati təhlükə yaratmır.
Bu müddətdə kömək edə biləcək addımlar:
- Hisslərinizi ailəniz və yaxınlarınızla bölüşün;
- Suallarınızı yazıb həkim görüşünə aparın;
- Lazım gələrsə psixoloji dəstək alın;
- İnternetdə ən pis ssenariləri axtarmaq əvəzinə, həkimin verdiyi məlumatlara əsaslanın.
Əgər nəticə xərçəng göstərərsə?
Əlavə müayinəyə çağırılmaq hələ diaqnoz demək deyil. Əgər biopsiya nəticəsində döş xərçəngi təsdiqlənərsə, növbəti addımlar planlaşdırılır.
Bu mərhələdə:
- döş xəstəlikləri üzrə mütəxəssisə müraciət edilir;
- müalicə variantları müzakirə olunur;
- xəstəliyin növü və mərhələsinə uyğun plan hazırlanır.
Həkim görüşünə gedərkən:
- suallarınızı əvvəlcədən hazırlayın;
- mümkündürsə yaxın bir insanı özünüzlə aparın;
- izah olunmayan tibbi terminləri soruşmaqdan çəkinməyin;
- lazım olduqda qeydlər aparın.
Mammoqrafiyadan sonra yenidən çağırılmaq çox vaxt sadəcə əlavə dəqiqləşdirmə məqsədi daşıyır. Bu, avtomatik olaraq xərçəng diaqnozu deyil. Ən doğru yanaşma – əlavə müayinələri vaxtında etdirmək və nəticələri həkimlə birlikdə qiymətləndirməkdir. Erkən aşkarlama və düzgün izləmə döş sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır.
