Döş böyütmə əməliyyatı: Proses, nəticələr və bilməli olduğunuz məqamlar

Döş böyütmə əməliyyatı döşlərin ölçüsünü və formasını dəyişdirmək məqsədilə aparılan estetik cərrahi prosedurdur. Tibbdə bu əməliyyat augmentasiya mammoplastikası adlanır. Prosedur zamanı döş toxumasının və ya döş əzələsinin altına implant yerləşdirilərək döş həcmi artırılır.

Döş böyütmə əməliyyatı bəzi qadınlarda bədən görünüşü və özünəinamla bağlı gözləntiləri qarşılamaq, bəzi hallarda isə əvvəlki əməliyyat, hamiləlik və ya ciddi çəki itkisi nəticəsində yaranmış asimmetriyanı və həcm itkisini düzəltmək məqsədilə həyata keçirilə bilər.

Əməliyyat barədə qərar verməzdən əvvəl plastik cərrahla ətraflı konsultasiya aparmaq, implantın növünü, yerləşdirilməsini, gözlənilən nəticəni və mümkün riskləri müzakirə etmək vacibdir.

Döş böyütmə əməliyyatı nə üçün edilir?

Döş böyütmə əməliyyatı müxtəlif məqsədlərlə həyata keçirilə bilər:

• Döşlərin ölçüsünü artırmaq;
• Döşlər arasında ölçü və forma fərqini azaltmaq;
• Hamiləlik və ya ciddi çəki itkisindən sonra döş həcmini bərpa etmək;
• Əvvəlki cərrahi müdaxilələrdən sonra yaranmış asimmetriyanı düzəltmək;
• Döşlərin forma və görünüşü ilə bağlı şəxsi estetik gözləntiləri qarşılamaq.

Əməliyyatdan əvvəl gözləntilərinizi cərrahla açıq şəkildə müzakirə etmək vacibdir. İmplantın ölçüsü və forması bədən quruluşu, döş toxumasının xüsusiyyətləri və istənilən nəticə nəzərə alınaraq seçilir.

Döş implantlarının hansı növləri var?

Döş implantları müxtəlif xüsusiyyətlərə görə fərqlənir. Əsas seçimlərə:

• Silikon gel ilə doldurulmuş implantlar;
• Salin, yəni steril duz məhlulu ilə doldurulmuş implantlar;
• Dairəvi və ya anatomik formalı implantlar;
• Hamar və ya teksturalı səthə malik implantlar

daxildir.

İmplant seçimi fərdi anatomik xüsusiyyətlərə, estetik məqsədlərə və cərrahın tövsiyəsinə əsasən aparılır. İmplantın istehsalçısı tərəfindən təqdim olunan məlumatların və pasiyent üçün nəzərdə tutulmuş sənədlərin diqqətlə oxunması da vacibdir.

Döş böyütmə əməliyyatının riskləri hansılardır?

Döş böyütmə əməliyyatı cərrahi müdaxilə olduğu üçün müəyyən risklər daşıyır. Mümkün ağırlaşmalara:

• Kapsulyar kontraktura – implantın ətrafında yaranan çapıq toxumasının bərkiyərək implantı sıxması;
• Döş və ya məmə nahiyəsində ağrı;
• İnfeksiya;
• Məmə və döş hissiyatında dəyişiklik;
• Döşlərin asimmetriyası;
• İmplantın yer dəyişdirməsi;
• İmplantın cırılması və ya sızması;
• Əlavə əməliyyata ehtiyac

daxil ola bilər.

Döş implantları ömürlük istifadə üçün nəzərdə tutulmuş cihazlar deyil. İmplantın nə qədər müddət problemsiz qalacağını əvvəlcədən dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil və zaman keçdikcə implantın çıxarılması və ya dəyişdirilməsi üçün əlavə əməliyyata ehtiyac yarana bilər.

Döş implantı ilə əlaqəli BIA-ALCL nədir?

BIA-ALCL (breast implant-associated anaplastic large cell lymphoma) döş implantı ilə əlaqəli nadir limfoma növüdür. Bu xəstəlik süd vəzi xərçəngi deyil, immun sisteminin T-hüceyrələrindən inkişaf edən qeyri-Hodgkin limfomasıdır.

FDA-nın məlumatına görə, BIA-ALCL teksturalı səthə malik implantlardan istifadə edən şəxslərdə hamar implantlarla müqayisədə daha çox müşahidə olunur. Əsas xəbərdaredici əlamətlər implant ətrafında davamlı şişkinlik, kütlə və ya ağrıdır. Bu əlamətlər əməliyyatdan illər sonra da ortaya çıxa bilər.

Bu səbəbdən döş implantı olan qadınlar döş və implant ətrafında yeni və davamlı dəyişikliklər hiss etdikdə həkimə müraciət etməlidirlər.

Döş implantları ümumi sağlamlıq vəziyyətinə təsir edə bilərmi?

Bəzi döş implantı olan şəxslər yorğunluq, oynaq və əzələ ağrıları, yaddaş və diqqət problemləri, dəri səpgiləri kimi müxtəlif sistemik simptomlar bildirmişlər. Bu simptomlar bəzən breast implant illness (BII) termini ilə ifadə olunur.

Hazırda bu simptomların bütün implantlarda eyni səbəbdən yarandığını təsdiqləyən kifayət qədər elmi sübut yoxdur. Bununla belə, simptomlar yaşayan pasiyentin plastik cərrah və ya digər uyğun mütəxəssislə vəziyyəti müzakirə etməsi vacibdir.

Döş böyütmə əməliyyatına necə hazırlaşmaq lazımdır?

Əməliyyatdan əvvəl plastik cərrahla konsultasiya keçirilir. Bu zaman:

• istənilən döş ölçüsü və forması;
• implantın növü və ölçüsü;
• implantın yerləşdiriləcəyi nahiyə;
• kəsiyin yeri;
• gözlənilən nəticə;
• mümkün risklər və ağırlaşmalar

ətraflı müzakirə edilir.

Cərrah həmçinin sağlamlıq vəziyyətinizi, əvvəlki əməliyyatları, istifadə etdiyiniz dərmanları və digər vacib tibbi məlumatları nəzərdən keçirə bilər.

Əməliyyatdan əvvəl bəzi dərmanların müvəqqəti dayandırılması tələb oluna bilər. Siqaret istifadəsi də yara sağalmasına mənfi təsir göstərə bildiyi üçün bu barədə cərrahın tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.

Əməliyyatdan əvvəl hansı məqamları bilmək lazımdır?

İmplant sallanmanı aradan qaldırmır

Döş implantı əsasən döşün həcmini artırır. Döşdə nəzərəçarpan sallanma varsa, yalnız implant yerləşdirilməsi istənilən nəticəni verməyə bilər. Belə hallarda cərrah döş dikləşdirmə əməliyyatını da tövsiyə edə bilər.

İmplantlar ömürlük deyil

İmplantın istifadə müddəti fərdi olaraq dəyişir. Zaman keçdikcə cırılma, kapsulyar kontraktura və digər ağırlaşmalar yarana bilər və əlavə əməliyyata ehtiyac meydana çıxa bilər.

Mammoqrafiya zamanı əlavə görüntülər lazım ola bilər

Döş implantları mammoqrafiya zamanı süd vəzi toxumasının müəyyən hissələrinin görüntülənməsini çətinləşdirə bilər. Buna görə mammoqrafiya zamanı implantların olduğunu mütləq müayinə personalına bildirmək lazımdır. Lazım olduqda implantlı qadınlar üçün əlavə görüntüləmə proyeksiyalarından istifadə edilir.

Əmizdirmə mümkün ola bilər, lakin hər kəsdə eyni deyil

Döş böyütmə əməliyyatından sonra bəzi qadınlar körpəni əmizdirə bilir, bəzilərində isə südvermə ilə bağlı çətinlik yarana bilər. Əgər gələcəkdə hamiləlik və əmizdirmə planlaşdırılırsa, bunu əməliyyatdan əvvəl cərrahla müzakirə etmək məqsədəuyğundur.

İmplant çıxarıldıqdan sonra əlavə əməliyyat lazım ola bilər

İmplantların çıxarılmasından sonra döşün əvvəlki görünüşü tam bərpa olunmaya bilər. Dərinin sallanması, büzüşməsi və ya döş formasında dəyişiklik yarana bilər. Bəzi hallarda əlavə estetik və ya rekonstruktiv əməliyyat tələb oluna bilər.

Silikon implantlara nəzarət necə aparılır?

Silikon gel ilə doldurulmuş implantlarda cırılma bəzən heç bir əlamət verməyə bilər. Buna “səssiz cırılma” deyilir.

FDA silikon implantı olan pasiyentlərdə implantın bütövlüyünün müəyyən aralıqlarla görüntüləmə üsulları ilə qiymətləndirilməsini tövsiyə edir. Simptomsuz pasiyentlərdə ilkin ultrasəs və ya MRT müayinəsi implant yerləşdirildikdən 5–6 il sonra, daha sonra isə adətən 2–3 ildən bir nəzərdən keçirilir. Şikayət və ya ultrasəs nəticəsi qeyri-müəyyən olduqda MRT daha uyğun müayinə ola bilər.

Bu müayinələr süd vəzi xərçəngi skrininqini əvəz etmir. Süd vəzi xərçənginin skrininqi üçün yaşa və fərdi riskə uyğun müayinələr ayrıca davam etdirilməlidir.

Döş böyütmə əməliyyatı zamanı nə baş verir?

Döş böyütmə əməliyyatı adətən xəstəxananın və ya klinikanın əməliyyat şöbəsində aparılır və bir çox pasiyent əməliyyatdan sonra eyni gün evə buraxılır.

Əməliyyat zamanı əsasən ümumi anesteziya tətbiq olunur. Daha sonra cərrah implantın yerləşdirilməsi üçün kəsik yaradır.

Kəsik əsasən:

• Döşaltı qat nahiyəsində (inframammary);
• Məmə ətrafında (periareolar);
• Qoltuqaltı nahiyədə (transaxillary)

yerləşdirilə bilər.

İmplant döş toxumasının arxasında və ya döş qəfəsinin böyük döş əzələsinin altında yerləşdirilə bilər. Yerləşdirmə üsulu implantın xüsusiyyətlərindən və pasiyentin anatomiyasından asılıdır.

Silikon implantlar adətən əvvəlcədən silikon gel ilə doldurulmuş vəziyyətdə olur. Salin implantlar isə yerləşdirildikdən sonra steril duz məhlulu ilə doldurulur.

İmplant düzgün yerləşdirildikdən sonra kəsiklər tikişlə bağlanır və sarğı tətbiq edilir.

Əməliyyatdan sonra nə baş verir?

Əməliyyatdan sonrakı ilk günlərdə və həftələrdə:

• ağrı;
• şişkinlik;
• göyərmə;
• döşlərdə gərginlik və həssaslıq

müşahidə oluna bilər.

Çapıqlar zamanla solur, lakin tamamilə yox olmaya bilər. Cərrahın tövsiyəsinə uyğun olaraq dəstəkləyici və ya xüsusi postoperativ büstqalterdən istifadə edilə bilər.

Fiziki aktivliyə və idmana qayıtma müddəti fərdi olur. Ağır fiziki fəaliyyətə nə vaxt başlamağın mümkün olduğunu cərrah müəyyən etməlidir.

Əməliyyatdan sonra hansı əlamətlər təhlükəlidir?

Aşağıdakı əlamətlər yarandıqda cərrahla dərhal əlaqə saxlamaq lazımdır:

• döşdə güclü qızartı və istilik;
• yüksək hərarət;
• sürətlə artan şişkinlik;
• güclü və davamlı ağrı;
• yaradan qeyri-adi ifrazat və ya qanaxma;
• nəfəs darlığı;
• sinə ağrısı.

Döş və ya implantda sonradan yaranan hər hansı yeni və qeyri-adi dəyişiklik də həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir.

Döş böyütmə əməliyyatından hansı nəticəni gözləmək olar?

Döş böyütmə əməliyyatı döşlərin ölçüsünü və formasını dəyişdirə, bədən proporsiyalarını yaxşılaşdıra və bəzi qadınlarda özünəinamın artmasına səbəb ola bilər.

Lakin nəticə hər pasiyentdə eyni olmur. Döşün görünüşünə implantın ölçüsü və forması ilə yanaşı, dəri elastikliyi, mövcud döş toxuması, bədən quruluşu, yaş və digər fərdi xüsusiyyətlər təsir edir.

Bu səbəbdən əməliyyatdan əvvəl real gözləntilərin formalaşdırılması vacibdir. Döş böyütmə əməliyyatı mükəmməl və ömürlük nəticəyə zəmanət vermir.