Döş biopsiyasında diaqnostik dəqiqlik: cərrahi patologiya ilə müqayisə

Ultrasəs nəzarəti altında aparılan qalın iynə biopsiyası (Core Needle Biopsy – CNB) hazırda döş xəstəliklərinin diaqnostikasında ən geniş istifadə olunan və standart üsullardan biridir. Bu üsul döş toxumasından kiçik nümunələr götürərək onların laboratoriyada araşdırılmasına imkan verir.

Lakin bəzi hallarda biopsiyada götürülən toxuma nümunəsi şişin bütün xüsusiyyətlərini tam əks etdirməyə bilər. Buna görə də biopsiya nəticələrinin sonradan aparılan cərrahi əməliyyat (Surgical Excision – SE) nəticələri ilə nə dərəcədə uyğun olduğu böyük əhəmiyyət daşıyır.

Bu tədqiqatın məqsədi ultrasəs nəzarəti altında aparılan qalın iynə biopsiyasının diaqnostik dəqiqliyini geniş xəstə qrupu üzərində qiymətləndirmək olmuşdur.

Tədqiqatın metodologiyası

Tədqiqat Çinin Shenzhen People's Hospital xəstəxanasında 2016-cı ilin mayından 2023-cü ilin iyun ayınadək aparılmış retrospektiv araşdırmadır.

Araşdırmaya ümumilikdə 4 209 qadın daxil edilmişdir.

Bütün xəstələr əvvəlcə:

• ultrasəs nəzarəti altında qalın iynə biopsiyası (CNB),
• daha sonra isə cərrahi əməliyyat keçirmişlər.

Əməliyyatdan çıxarılan toxuma "qızıl standart" hesab olunaraq biopsiya nəticələri ilə müqayisə edilmişdir.

Bədxassəli şişlərdə əlavə olaraq aşağıdakı biomarkerlər qiymətləndirilmişdir:

• Estrogen reseptoru (ER)
• Progesteron reseptoru (PR/PgR)
• HER2
• Ki-67 proliferasiya indeksi

HER2 nəticəsi 2+ olan xəstələrdə diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün FISH (Fluorescence In Situ Hybridization) testi aparılmışdır.

Tədqiqatın nəticələri

4209 xəstənin:

• 2410 nəfərində xoşxassəli (benign),
• 1799 nəfərində isə bədxassəli (malign) törəmə təsdiqlənmişdir.

İmmunohistokimyəvi məlumatları tam olan 1465 xəstə yekun analizə daxil edilmişdir.

Xoşxassəli törəmələrin diaqnozu

CNB ilə qoyulan xoşxassəli diaqnozların 97%-i son cərrahi nəticələrlə tam uyğun olmuşdur.

Bu nəticə göstərir ki, qalın iynə biopsiyası xoşxassəli törəmələrin müəyyən edilməsində olduqca yüksək dəqiqliyə malikdir.

İnvaziv döş xərçəngi

İnvaziv döş xərçənginin diaqnostikasında biopsiya ilə əməliyyat nəticələri arasında uyğunluq 92% olmuşdur.

Bu, klinik praktikada çox yüksək göstərici hesab edilir.

Yerində xərçəng (Carcinoma in situ)

Carcinoma in situ (CIS) diaqnozunda uyğunluq yalnız 54% olmuşdur.

Bu, göstərir ki, biopsiya bəzi hallarda CIS-i invaziv olmayan lezyon kimi tam qiymətləndirə bilmir və xəstəliyin yayılma dərəcəsini olduğundan az göstərə bilər.

Xüsusilə ultrasəsdə kütlə şəklində görünməyən (non-mass lesion) dəyişikliklərdə bu problem daha çox müşahidə olunmuşdur.

Biomarkerlərin uyğunluğu

Biopsiya ilə cərrahi nəticələr arasında biomarkerlərin uyğunluğu aşağıdakı kimi olmuşdur:

Ən yüksək uyğunluq HER2 biomarkerində müşahidə edilmişdir.

Molekulyar alt tiplərin dəqiqliyi

Döş xərçəngi müxtəlif molekulyar alt tiplərə bölünür və bu bölgü müalicə seçimi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Dörd qruplu təsnifat

Biopsiya ilə cərrahi nəticələr arasında ümumi uyğunluq 82% olmuşdur.

Alt tiplər üzrə uyğunluq:

• Luminal A — 84%
• Luminal B — 82%
• HER2 pozitiv — 78%
• Triple Negative (TNBC) — 85%

Beş qruplu təsnifat

Bu sistemdə uyğunluq yenə də 82% olmuşdur.

Alt qruplar üzrə:

• Luminal A — 86%
• Luminal B (HER2+) — 85%
• Luminal B (HER2−) — 94%
• HER2 pozitiv — 88%
• Triple Negative — 92%

Bu nəticələr göstərir ki, qalın iynə biopsiyası molekulyar alt tiplərin müəyyən edilməsində yüksək etibarlılığa malikdir.

Tədqiqatın əsas üstünlükləri

Bu araşdırmanın ən mühüm üstünlükləri bunlardır:

• 4200-dən çox xəstənin məlumatlarının analiz edilməsi;
• əməliyyat patologiyasının "qızıl standart" kimi istifadə olunması;
• biomarkerlərin geniş qiymətləndirilməsi;
• molekulyar alt tiplərin ayrıca müqayisə edilməsi.

Məhdudiyyətlər

Tədqiqat müəllifləri bəzi məhdudiyyətləri də qeyd etmişlər:

• Araşdırma yalnız bir tibb mərkəzində aparılmışdır.
• Retrospektiv xarakter daşıyır.
• Biopsiya zamanı yalnız şişin kiçik hissəsi götürüldüyündən bəzi hallarda şişin heterogenliyi tam əks olunmaya bilər.
• Carcinoma in situ hallarında biopsiya xəstəliyin həqiqi yayılmasını bəzən olduğundan az qiymətləndirə bilər.

Bu genişmiqyaslı araşdırma göstərmişdir ki, ultrasəs nəzarəti altında aparılan qalın iynə biopsiyası (Core Needle Biopsy – CNB) döş xəstəliklərinin diaqnostikasında yüksək dəqiqliyə malik etibarlı üsuldur.

Tədqiqatın nəticələrinə əsasən:

• xoşxassəli və bədxassəli törəmələrin fərqləndirilməsində 97% dəqiqlik əldə edilmişdir;
• invaziv döş xərçənginin müəyyən edilməsində uyğunluq 92% təşkil etmişdir;
• estrogen, progesteron və xüsusilə HER2 biomarkerlərinin qiymətləndirilməsində çox yüksək uyğunluq müşahidə olunmuşdur;
• molekulyar alt tiplərin müəyyən edilməsində biopsiya nəticələri əməliyyat patologiyası ilə böyük ölçüdə üst-üstə düşmüşdür.

Bununla belə, carcinoma in situ (CIS) hallarında biopsiyanın xəstəliyin həqiqi yayılmasını bəzən az qiymətləndirə biləcəyi nəzərə alınmalıdır. Buna görə biopsiya nəticələri həmişə klinik müayinə, görüntüləmə üsulları və son cərrahi patologiya ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Ümumilikdə isə, CNB müasir döş xərçəngi diaqnostikasında etibarlı və klinik qərarvermə üçün vacib bir üsul hesab olunur.